Overdenking van Daud, voorgedragen door Jill, Astrid en Ricky

==================== Jill =======================

Allereerst wil ik u allen namens de familie Wansaoeboen welkom heten bij het afscheid van onze Opa, Vader en Echtgenoot; Willem Wansaoeboen.

Mijn vader (Daud) heeft dit “Welkomstwoord” geschreven.

Hij had gezegd na de begrafenis van zijn broer Onna, dat hij nooit meer zou spreken op een begrafenis. Bij Onna viel het hem heel zwaar, en bij zijn zus Angelina had mijn nicht Astrid het gesproken.

Hij heeft gevraagd of ik, zijn dochter (Jill), samen met de dochter (Astrid) van zijn zus en de dochter (Ricky) van zijn broer, dit wil voorlezen.

Om te beginnen, wie was nu deze statige man?

We kennen hem allemaal onder de naam Wansaoeboen. Dit was echter niet zijn echte naam.

Toen hij ongeveer 17 jaar was, nam hij deze naam aan om bij de KNIL als commando in dienst te kunnen komen. Zijn echte naam was Labetubun. Toen hij zich aanmeldden bij de KNIL is zijn moeder uit verdriet gestorven onder weg naar huis, ze kreeg mijn vader niet mee. Dit heeft mijn vader veel verdriet gedaan, het enige wat hij nog heeft is 1 kledingstuk van zijn moeder wat hij altijd bij zich gedragen heeft. Hij droeg het om zijn middel onder zijn uniform. Het was zijn talisman het heeft hem beschermd tijdens de militaire acties, hij kwam altijd ongeschonden uit de strijd en dankte dat aan zijn talisman “ de sarong”. Opa heeft deze sarong 60 jaar bewaard en nam hem overal mee naar toe. Deze door zijn moeder gemaakte sarong uit oude rijstzakken heeft hij nu weer in zijn armen gesloten.

”Labetubun”…. Om het nog even moeilijker te maken is ook Labetubun, zoals zijn eigen broer in Kei nog steeds heet, niet zijn echte naam.

De enige echte naam van mijn vader moet zijn “WADAN SAMOOR”.

In die tijd was er geen burgerlijke stand het was makkelijk een andere naam aan te nemen, daar “WADAN SAMOOR” een naam was uit een lagere kaste nam zijn Opa de naam Labetubun aan.

Opa was zelf zeer trots op zijn naam “WADAN SAMOOR”. De laatste tijd antwoordde hij altijd met WADAN SAMOOR, of het nu aan de telefoon was, of onder aan de flat.

Op een gegeven moment kreeg hij de naam OPA. Niet alleen de kleinkinderen noemden hem zo, maar gewoon iedereen.

================== Astrid =======================

Hij was een man die voor niets uit de weg ging en voor alles open stond.

Tja….. zelfs een PC kwam het huis binnen. Op ongeveer 74 jarige leeftijd kroop hij hier voor het eerst achter. Hij begon via Internet te schaken met mensen over de hele wereld. Helaas waren zijn ogen niet zo best meer en de motoriek was op een gegeven moment niet goed genoeg om van de computermuis te winnen. Ook de biljartstanden van zijn Club werden door hem via de PC bijgehouden. Hierbij moest hij nog wel eens een extra gevecht leveren met de printer. En dan werd ik gebeld; “Hij doet het niet!”.

Opa was een man waar je tegen op keek, een man met wie je niet in discussie moest gaan. Een man die nooit vertelde over zijn oorlogsverleden (De Japanse tijd, en zijn tijd bij de KNIL). De dingen die we daarover wel hoorden waren vaak via anderen.

Als hij tussen zijn oude dienstmakkers op een bruiloft feestje zat, een borreltje op had, dan ging hij soms vertellen.

Ze spraken dan wel Bahasa Indonesia, maar in die tijd kon ik het wel verstaan. Dus de verhalen kon ik vaak goed volgen. En als ze in details gingen….Tja, dan keken ze om zich heen en spraken ineens Keiees …
 

Ik kan het nog zo goed herinneren… De lange tafels bij Dangubun in Zwolle na een bruiloft. “De bedank tafel“ was vaak net zo leuk als de bruiloft zelf. Want dan gingen de mannen bij elkaar zitten en de kwamen de tongen los.
Er kwam een omslag, toen ik in 1981 door defensie in naam van de VN uitgezonden werd naar Zuid Libanon hij zei toen op het station te Arnhem “ loop niet vooraan en schiet niet op mensen als het niet nodig is”  met natte ogen “Daud niet schieten”. Dat zijn dingen die je nooit vergeet.

Ik mis niet alleen mijn vader, mijn broer en mijn zus, maar ook het verleden en “onze” cultuur die dreigt weg te vallen.

De tijd dat we met z’n zessen 3 uur moesten rijden om naar de Pattipeiluhu’s te Appingendam te gaan. Dat in een kleine Simca.

We bleven altijd een weekend. Dit waren uitstapjes vergelijkbaar met tegenwoordig naar Disneyland, we keken er naar uit.

We waren gelukkig. Ook in tijden dat er minder geld was, zijn wij nooit iets tekort gekomen. Pa kocht als eerste in de wijk (ik denk zelfs in heel Arnhem) een kleuren TV. Toen ik ging trouwen met Diana, heeft hij de kaarten verstuurd, je bent de jongste zei hij ik betaal je bruiloft, en dan nodig ik al mijn vrienden uit. Hij huurde de KAB in Arnhem af waar zeker 500 man in kon, het was bom vol, de helft van de mensen op mijn bruiloft kende ik niet eens :) Het waren de KNIL vrienden van pa.

Pa was impulsief en eigenwijs, maar bovenal oprecht en eerlijk.

Je wist altijd waar je aan toe was met hem. Als vriend kan je geen betere wensen en als vijand wilde je hem niet. Hij was onvergeeflijk.

Dat laatste werd minder naar mate hij ouder werd.

Ook ik heb eens een jaar niet met hem gepraat. Ik blijk ook een stijfkop te zijn, maar ik was jong en te eigenwijs om toe te geven dat ik fout zat. We hebben het nooit uitgepraat. Maar ik wist dat hij me vergaf en dat we er niet over hoefde te praten. Vergeven kon hij wel, maar doe het geen tweede keer.

================= Ricky ========================

We hebben altijd geweten dat we nog een broer hadden.

Pa vertelde het ons toen ik oud genoeg was om het te begrijpen. We wisten zijn naam; Piet Thuis.

Ik kan me herinneren als ik dan iemand op straat zag die op Onna leek en dacht dan gelijk…. zou dat Piet zijn? En als hij in de buurt was zei ik gewoon zacht “Piet?” en dan kijken of hij me aankeek.

Veel later zag mijn vader een kennis van Piet. Hij vroeg aan die kennis of Piet hem wil ontmoeten. Vanaf dat moment waren we compleet.

Piet was letterlijk de verloren zoon van mijn Pa. Een zoon die hij natuurlijk miste.

Ik ben blij dat hij toch zijn eerst geborene heeft leren kennen. En tijd genoeg had om ook de harten van zijn andere twee kleinkinderen te winnen.

Toen we nog jong waren keken we om ons heen, iedereen die ons lief was, was er. Als we nu om ons heen kijken is het dun geworden. De eerste generatie is er bijna niet meer.

Ik zou, als het kon, terug gaan naar 1970. Ik hoef geen eigen huis, geen PC, of mooie auto. Er was harmonie en respect en een gevoel van geborgenheid.

Opa heeft een zwaar maar mooi leven gehad, hij heeft alles gedaan wat hij wou doen, hij heeft alles gezien wat hij wou zien. Hij is vaak terug geweest, hij is zelfs als 1 van de eerste ex-kniller terug geweest. Men durfde toen nog niet, tenslotte hadden ze tegen Indonesië gevochten. Hij sloeg alle waarschuwingen in de wind en vertok met mijn moeder naar de molukken naar zijn thuis “Kei”. Hij heeft ook mee betaald aan een kerkklok in Elaar “kei keciel” Helaas is deze gestolen tijdens de Jihat.
Elke klok krijgt een naam, deze klok had hij Daud genoemd.

Met het afscheid van mijn vader, gaat er ook een groot stuk van mijzelf verloren. Ik ben een halfbloed, maar ik ben molukker en ben er heel erg trots op, net zoals mijn “pa”. Vergeten zal ik hem nooit. Ik wou dat ik half de man zou worden die jij was, en zelfs de helft zou een zware opgave zijn.

Pa vaarwel, en geef Ange een kus van mij en leg een arm om de schouder van Onna als jullie elkaar ontmoeten bij de hemelpoort.

Pa kijk mee over de schouders van je kleinkinderen als ze achter het stuur zitten.  

Pa ik mis je, maar dank voor alles………..Daud